Rzeczoznawca majątkowy – czym się zajmuje i kiedy go potrzebujesz?

Potrzebujesz operatu szacunkowego?

Zamów operat

W artykule omawiamy, jakie usługi świadczy rzeczoznawca, w jakich sytuacjach jego opinia jest niezbędna oraz jakie korzyści przynosi skorzystanie z usług rzeczoznawcy podczas kupna, sprzedaży, zabezpieczania kredytu lub podziału majątku.

Do obowiązków rzeczoznawcy majątkowego należy określanie wartości nieruchomości. W jakich przypadkach konieczne może okazać się skorzystanie z usług rzeczoznawcy majątkowego i w jaki sposób można zdobyć tytuł zawodowy rzeczoznawcy? Zapraszamy do lektury.

Rzeczoznawca majątkowy - uprawnienia

Tytuł zawodowy rzeczoznawcy jest prawnie chroniony, a w celu prowadzenia działalności z zakresu szacowania nieruchomości konieczne jest zdobycie wymaganych przepisami uprawnień, nadawanych przez Ministra Rozwoju i Technologii. Co ważne, prowadzenie wyceny nieruchomości bez ich posiadania traktowane jest jak wykroczenie, zagrożone karą grzywny w wysokości nawet do 50 tysięcy złotych. 

Posiadanie przez rzeczoznawcę majątkowego niezbędnych uprawnień zweryfikować możemy w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Majątkowych, prowadzonym przez Ministra Rozwoju i Technologii. 

Proces uzyskiwania uprawnień rzeczoznawcy majątkowego

W procesie kwalifikacyjnym, kończącym się egzaminem i otrzymaniem tytułu zawodowego rzeczoznawcy majątkowego, brać mogą wyłącznie kandydaci, spełniające ściśle określone przepisami prawa wymagania, w tym:

  • niekaralność i posiadanie pełni zdolności do czynności prawnych,
  • posiadanie wyższego wykształcenia,
  • ukończenie studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomości (lub posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych na kierunku, umożliwiającym zdobycie kwalifikacji w zakresie wyceny nieruchomości),
  • odbycie co najmniej 6-miesięcznej praktyki zawodowej w zakresie wyceny nieruchomości (lub posiadanie dwuletniego doświadczenia zawodowego na stanowisku związanym z wyceną nieruchomości bądź odbycie podczas studiów praktyki w zakresie wyceny nieruchomości w wymiarze jednego semestru),
  • ukończenie postępowania kwalifikacyjnego i zdanie egzaminu na uprawnienia do szacowania nieruchomości.

Postępowanie kwalifikacyjne składa się z trzech etapów: wstępnego (analiza złożonych dokumentów), części pisemnej oraz ustnej. Potwierdzeniem uzyskania uprawnień rzeczoznawcy majątkowego jest wpis do rejestru rzeczoznawców majątkowych oraz otrzymanie świadectwa nadania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości.

Zakres obowiązków rzeczoznawcy

Rzeczoznawca sporządza wycenę nieruchomości w formie operatu szacunkowego, przygotowuje też ekspertyzy i opinie w zakresie:

  • rynku nieruchomości oraz doradztwa w zakresie tego rynku;
  • efektywności inwestowania w nieruchomości i ich rozwoju;
  • skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych;
  • oznaczania przedmiotu odrębnej własności lokali;
  • bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości;
  • określania wartości nieruchomości na potrzeby indywidualnego inwestora;
  • wyceny nieruchomości zaliczanych do inwestycji w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
  • wyceny nieruchomości jako środków trwałych jednostek w rozumieniu ustawy o rachunkowości.

Rzeczoznawca zobowiązany jest do prowadzenia wyceny nieruchomości przy zachowaniu najwyższej staranności, zgodnie ze standardami zawodowymi, kierując się  zasadą bezstronności.

Operat szacunkowy kiedy jest niezbędny?

Z usług rzeczoznawcy korzystamy najczęściej w związku z ubieganiem się o kredyt hipoteczny na zakup nieruchomości, której wycena, sporządzona w formie operatu szacunkowego właśnie przez rzeczoznawcę majątkowego, jest jednym z kluczowych w procesie kredytowym dokumentów. Wynika to z faktu, że wartość nieruchomości, której zakup ma być częściowo finansowany  środkami pochodzącymi z kredytu, a która stanowi jego zabezpieczenie, nie może być niższa od wysokości kredytu, o jaki wnioskuje przyszły kredytobiorca. Operat na potrzeby wniosku kredytowego zazwyczaj przygotowywany jest przez współpracującego z danym bankiem rzeczoznawcę, ale warto jest rozważyć samodzielne zlecenie szacowania nieruchomości, głównie ze względu na krótszy czas realizacji usługi oraz zazwyczaj niższy jej koszt. 

Operat szacunkowy jako dokument o wartości dokumentu urzędowego wykorzystywany jest też na potrzeby:

  • określenia wysokości podatku od nieruchomości, ustalenia opodatkowania od darowizny lub spadku oraz wartości majątku do podziału w przypadku sprawy rozwodowej,
  • kupna lub sprzedaży nieruchomości, jej dzierżawy lub ustanowienia innej formy użytkowania zależnego,
  • określenia odszkodowania, w tym z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, z tytułu decyzji planistycznych lub  zmiany stanu środowiska,
  • doradztwa inwestycyjnego.

Sporządzony według obowiązującego wzoru operat szacunkowy powinien składać się z następujących pozycji:

  • określenie przedmiotu i zakresu wyceny,
  • wskazanie celu wyceny nieruchomości,
  • określenie podstawy prawnej i merytorycznej wyceny nieruchomości,
  • daty ważne dla określenia wartości nieruchomości, 
  • opis stanu nieruchomości,
  • przeznaczenie nieruchomości,
  • charakterystyka i analiza rynku nieruchomości 
  • wybór podejścia, metody i techniki wyceny, a także wskazanie rodzaju określanej wartości.
  • szacowana wartość nieruchomości wraz ze szczegółowym uzasadnieniem wyniku wyceny.
  • podpis i pieczęć rzeczoznawcy dokonującego operatu szacunkowego.

Operat zachowuje swoją ważność przez rok od daty jego sporządzenia pod warunkiem braku pojawienia się w tym czasie czynników, które mogłyby wpłynąć na wartość szacowanej nieruchomości.

Sabina Pietrus

|

Specjalizuje się w prawie nieruchomości

2024-11-03 (aktualizacja: 2024-11-05)

#rynekpierwotny

Oceń artykuł:

Czym zajmuje się rzeczoznawca majątkowy?
Średnia 5/5 na podstawie 14 opinii.

Zobacz podobne: